O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI

ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI

KELISHILDI                                              Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi  ___________                           “____”___________2021-yil		TASDIQLAYMAN
rektor________ A.S.Yuldashev
“____”___________2021-yil	

5A120102 – Lingvistika magistratura mutaxassisligiga kiruvchilar uchun 
mutaxassislik (ixtisoslik) fanlaridan kirish imtihonlari 
DASTUR

ANDIJON-2021

Аnnotatsiya 
Dastur 5A120102 – Lingvistika magistratura mutaxassisligiga kiruvchilar uchun 5120100 Filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yoʼnalishining oʼquv rejasidagi asosiy fanlar asosida tuzilgan. 

 
 
	Tuzuvchilаr: 	 f.f.d., prof. D.Nabieva	
			 f.f.n., dotsent O.Tojiyev

	 	 	 	 	 

 

 

 

 

KIRISH

Zamonaviy hayotni bugun ilm-ma’rifat va ta’limning taraqqiyotisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Jahonning yetakchi davlatlarida ta’limni rivojlantirish birinchi galdagi vazifa sifatida belgilanishi ham bejiz emas. Negaki, mamlakatning kelgusi ravnaqi aynan shu sohada qo‘lga kiritgan yutuqlari bilan chambarchas bog‘liqdir.
Mamlakatimizda 2019-yilning oktabrida O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 203- yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi qabul qilindi. Ushbu hujjatga intellektual taraqqiyotni jadallashtirish, raqobatbardosh kadrlar tayyorlash, ilmiy va innovatsion faoliyatni samarali tashkil etish hamda xalqaro hamkorlikni mustahkamlash maqsadida fan, ta’lim va ishlab chiqarish integratsiyasini rivojlantirish singari vazifalar asos qilib olindi. Konsepsiya mazmuni mamlakatimiz oliy ta’lim tizimini isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlarini aks ettiradi. Unda oliy o‘quv yurtlarida qamrov darajasini kengaytirish hamda ta’lim sifatini oshirish, raqamli texnologiyalar va ta’lim platformalarini joriy etish, yoshlarni ilmiy faoliyatga jalb qilish, innovatsion tuzilmalarni shakllantirish, ilmiy tadqiqotlar natijalarini tijoratlashtirish, xalqaro e’tirofga erishish hamda boshqa ko‘plab aniq yo‘nalishlar belgilab berilgan. Bularning barchasi ta’lim jarayonini yangi sifat bosqichiga ko‘tarish uchun xizmat qiladi.
Filologiya bakalavriat taʼlim yoʼnalishi negizida Lingvistika magistratura mutaxassisligiga kiruvchi talabgorlar uchun taʼlim yoʼnalishi oʼquv rejasiga asosan 5 ta umumkasbiy va ixtisoslik fanlari boʼyicha: Tilshunoslik nazariyasi, Hozirgi zamon o‘zbek adabiy tili, O‘zbek tili tarixi, O‘zbek dialektologiyasi,  Matn tilshunosligi fanlaridan yozma ish savollari shakllantirilgan. Bu fanlar o‘z negizida qamrab olingan ma’lumotlar quyida batafsil keltirilgan. 
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 22-iyun kungi PQ-5157-son qaroriga ko‘ra magistratura mutaxassisligiga qabul 2 bosqichda amalga oshiriladi. Birinchi bosqichda universitetda mutaxassislik fanlaridan imtihon topshiriladi. Ikkinchi bosqichda Davlat test markazi tomonidan chet tili bo‘yicha test sinovlari o‘tkaziladi.
Mutaxassislik fanlaridan kirish imtihonlari yozma ish ko‘rinishida o‘tkaziladi. 

I.	Mutaxassislik fanlarining tasnifi

1. Tilshunoslik nazariyasi
1.	Qadimgi Arab tilshunosligining vujudga kelishi.
2.	Qadimgi Arab tilshunosligida o‘rganilgan masalalar.
3.	Abu Ali Ibn Sinoning lingvistik qarashlari.
4.	Mahmud Qoshg‘ariyning lingvistik qarashlari.
5.	 Alisher Navoiyning lingvistik qarashlari.
6.	 Mirzo Mehdixonning “Sangloh” asari.
7.	Qadimgi Arab tilshunosligining tilshunoslik tarixida tutgan o‘rni 
8.	Arab tilshunosligining vujudga kelish sabablari.
9.	O‘rta osiyoda tilshunoslikning rivojlanishi.
10.	Tilshunoslikning rivojlanishida Ibn Sino faoliyati.
11.	Mahmud Qoshg’ariy-tilshunos olim.
12.	Tilshunoslikning rivojlanishida lug‘atlarning ahamiyati.
13.	Arab tilshunosligi maktablari.
14.	Arab tilshunosligida o‘rganilgan masalalar.
15.	O‘rta asrlarda Yevropa tilshunosligining vujudga kelishi.
16.	 O‘rta asrlar Yevropa tilshunosligining falsafiy asarlari.
17.	 Ror-Royal grammatikasi.
18.	Yosh grammatikachilarning lingvistik qarashlari
19.	 M.V.Lomonosovning lingvistik qarashlari.
20.	Tilshunoslikning fan sifatida rivojlanishi uchun sabablar.
21.	Qiyosiy-tarixiy tilshunoslikka asos soluvchi asarlar.
22.	Qiyosiy-tarixiy tilshunoslikning Rossiyadagi rivoji.
23.	Fon Gumboldt nazariyasi.
24.	Rus tilshunosligida Moskva maktabi.
25.	Rus tilshunosligida Qozon maktabi.
26.	Rus tilshunosligida Peterburg maktabi.
27.	 Tilni o‘rganish metodlari.
28.	 Tavsifiy metod.
29.	 Qiyosiy-tarixiy metod.
30.	Struktural analiz metodi.
31.	Glottoxronologik metod va uning ahamiyati
32.	Chog‘ishtirma tilshunoslik
33.	Matematik analiz metodi.
34.	Avtomatik analiz metodi.
35.	Kvantitativ metod va uning ahamiyati.
36.	Lingvistik qarashlarning falsafiy asoslari.
37.	Til va nutq.
38.	Tilning sistema ekanligi.
39.	Lingvistik belgi haqidagi ta’limot.
40.	Ichki va tashqi lingvistika.
41.	Ferdenand de Sossyurning tilshunoslik tarixida tutgan o‘rni.
42.	Ferdenand de Sossyurning falsafiy qarashlari
43.	Sinxroniya va diaxroniya
44.	 Glossematika
45.	Til va jamiyat. 
46.	Tilning ijtimoiy ahamiyati. 
47.	Tilning ontologik va gnoseologik xususiyatlari
48.	Til va tafakkur. 
49.	Transformatsiya va derivatsiya
50.	Til-beligilar tizimi. 
51.	Belgi turlari
52.	Lingvistik belgi xususiyatlari
53.	Indeks belgilar
54.	Simvol belgilar
55.	Lingvistik belgining erkinligi
56.	Ikonik belgilar
57.	Lingvistik belgining o‘zgaruvchanligi va o‘zgarmasligi
58.	Tilning falsafiy, ruhiy asoslari. 
59.	O‘zbek tilshunosligi tarixi. 
60.	Tilshunoslik maktablari. 
61.	Tilshunoslikda psixologizm
62.	Praga strukturalizmi 
63.	Amerika strukturalizmi
64.	Trnsformatsion grammatika
65.	Generativ grammatika
66.	Tilshunoslikda naturalizm. 
67.	Yosh grammatikachilar maktabi. 
68.	Strukturalizm va uning yo‘nalishlari
69.	Ferdinand de Sossyurning lingvistik qarashlari.
70.	Tilshunoslikda funksionalizm
71.	I.A.Trubetskoyning fonologik konsepsiyasi
72.	Tovushlarning uch tomoni
73.	Tovushlarning farqlovchi va birlashtiruchi belgilari
74.	Boduee de Kurtenening lingvistik qarashlari
75.	Sepir-Uorf gipotezasi
76.	Tilning sathli tuzilishi
77.	Sath birliklari o‘rtasidagi munosabatlar
78.	Lingvistik zidlanishlar
79.	Zidlanishlar mo‘’tadillashuvi
80.	Lisoniy birliklarda simmetriya va asimmetriya
81.	Lingvistik birliklarda shakl va mazmun munosabati
82.	Lingvistik birliklarning invariant-variant munosabati
83.	Dialektik kategoriyalarning til sathlarida aks etishi
84.	 Til strukturasi
85.	Lisoniy belgi va til birliklari
86.	Til birliklarining areal tadqiqi
87.	Areal tilshunoslik muammolari
88.	Distributsiya va distributiv munosabatlar
89.	Abu Nasr Forobiyning lingvistik qarashlari
90.	Mahmud Qoshg‘ariyning lingvistik qarashlari.
91.	A.Navoiyning lingvistik qarashlari
92.	A.Fitratning lingvistik qarashlari.
93.	Tillarning genialogik tasnifi
94.	Tillarning tipologik tasnifi
95.	Agglyutsinatsiya va agglyutinativ tillar
96.	Fleksiya va flektiv tillar
97.	Lingvistik maydon nazariyasi
98.	Fonologik nazariyalar.
99.	Mosva maktabida fonologiya nazariyasi
100.	Leningrad maktabida fonologiya nazariyasi

2. Hozirgi o‘zbek adabiy tili
1.	O‘zbek tilshunosligida fonemalarning tasnifi va tavsifi masalalari.
2.	Fonetika va fonologiya masalalari.
3.	Tovushlarning akustik belgilari.
4.	Tovushlarning artikulyatsion belgilari.
5.	Nutq apparati va nutq organlari.
6.	O‘zbek tilida unlilar tasnifi muammolari.
7.	Fonema va tovush munosabati.
8.	Undoshlar tasnifi muammolari.
9.	Bo‘g‘in haqida umumiy ma’lumot.
10.	Urg‘u haqida umumiy ma’lumot.
11.	Intonatsiya haqida umumiy ma’lumot.
12.	Singarmonizm.
13.	Orfografiya va orfoepiya.
14.	Nutqning fonetik bo‘linishi.
15.	Nutqdagi fonetik hodisalar.
16.	Fuziya.
17.	Lug‘at tarkibi va uning taraqqiyoti.
18.	Leksema haqida umumiy ma’lumot.
19.	Leksemaning uzual va okkazional ma’nolari.
20.	Leksik ma’no va leksik qo‘llash. 
21.	Leksik ma’no taraqqiyoti.
22.	Leksema va so‘z.
23.	Semantik struktura.
24.	Semema va sema.
25.	Bir ma’nolik va ko‘p ma’nolilik. 
26.	Ma’no ko‘chish usullari.
27.	Metafora.
28.	Leksemalarda shakl va ma’no munosabati.
29.	Leksik asimmetriya.
30.	Nominatsiya va motivatsiya. 
31.	Grammatik ma’no va grammatik shakl tushunchalari. 
32.	O‘zbek tilining morfemikasi.
33.	Morfemalar tasnifi.
34.	Morfema turlari.
35.	Morfema va allomorf.
36.	Lug‘aviy shakl yasovchi morfemalar.
37.	Derivatsiya va derivatsion morfemalar.
38.	Relyatsion morfemalar.
39.	 O‘zbek tili morfologiyasi.
40.	Paradigmatika va sintagmatika.
41.	Valentlik.
42.	Grammatik kategoriyalar.
43.	Morfologik kategoriyalar.
44.	Morfologik zamon kategoriyasi.
45.	Turlanish va tuslanish.
46.	So‘z shakl va so‘z munosabati.
47.	So‘zlarni turkumlarga ajratish mezonlari.
48.	So‘z turkumlari.
49.	Yordamchi so‘z turkumlari.
50.	Bog‘lovchi.
51.	Ko‘makchi.
52.	Yuklama.
53.	Modal so‘zlar.
54.	Undovlar.
55.	Taqlid so‘zlar.
56.	Ot va uning grammatik kategoyalari.
57.	Otning funksional shakllari.
58.	Sifat.
59.	Son va uning grammatik belgilari.
60.	Olmoshlarning o‘ziga xos belgilari.
61.	Fe’l va uning grammatik belgilari.
62.	Fe’lning funksiolnal shakllari.
63.	Ravish.
64.	Grammatik kategoriya turlari. 
65.	Grammatik munosabatlarning asosiy turlari. 
66.	Gap haqida sintaktik nazariyalar.
67.	Sintaksis va uning o‘rganish ob’ektlari.
68.	Sintaksis predmeti, ob’yekti, maqsad va vazifalari.
69.	Sintaktik munosabatlar.
70.	Moslashuv, boshqaruv, bitishuv.
71.	So‘z birikmasi.
72.	So‘z birikmasi va gap.
73.	Gapning muhim belgilari.
74.	Gapning sintaktik aspekti.
75.	Gapning modal aspekti.
76.	Gapning semantik aspekti.
77.	Gapning grammatik kategoriyalari.
78.	Gapning ifoda maqsadiga ko‘ra turlari. 
79.	Darak gaplarning ifodalanishi.
80.	So‘roq gaplar va ularning ifodalanishi.
81.	Buyruq gaplar.
82.	Istak gaplar.
83.	Gapning emotsionallikka ko‘ra turlari.
84.	Gap bo‘laklari.
85.	Gap bo‘laklarining shakli va ma’nosi o‘rtasidagi munosabat.
86.	Gap bo‘laklarining darajalanishi.
87.	Kesim.
88.	Fe’l kesimlar.
89.	Ot kesim.
90.	Fe’l kesimning ega bilan moslashuvi.
91.	Ot kesimning ega bilan moslashuvi.
92.	Sodda va tarkibli kesimlar.
93.	Ega. 
94.	Sodda va tarkibli ega.
95.	Funksional vanofunksional ega 
96.	To‘ldiruvchi.
97.	Funksional va nofunksional to‘ldiruvchilar.
98.	Vositali va vositasiz to‘ldiruvchilar.
99.	 Hol va uning turlari. 
100.	Aniqlovchi.

 3. O‘zbek tili tarixi
1.	O‘zbek tili tarixiy grammatikasi.
2.	O‘zbek tili yozuv tizimlari tarixi.
3.	O‘zbek tilining tarixiy til fonetikasi.
4.	Tarixiy morfologiya. Ot so‘z turkumi.
5.	Kelishiklar kategoriyasi va ot yasalishi.
6.	Sifat so‘z turkumi.
7.	Son so‘z turkumi.
8.	Olmosh so‘z turkumi.
9.	Fe’l so‘z turkumi.
10.	Fe’l so‘z turkumi.
11.	Ravish so‘z turkumi.
12.	Yordamchi so‘zlar. Ko‘makchilar.
13.	Bog‘lovchilar. 
14.	Yuklama va alohida olingan so‘zlar 
15.	Tarixiy sintaksis. Sodda gap.
16.	Qo‘shma gap turlari.
17.	Qo‘shma gap turlari.
18.	Otlarda ko‘plik va egalik formalari qo‘llanishi.
19.	Otlarda kelishik va yasalish formalari qo‘llanishi.
20.	Sifatlarning va sonlarning qo‘llanishi.
21.	Olmoshlarning qo‘llanishi.
22.	Fe’l shakllarining qo‘llanishi.
23.	Fe’l shakllarining qo‘llanishi.
24.	Ravish va yordamchi so‘zlarning qo‘llanishi .
25.	Sintaktik birliklarning qo‘llanishi.
26.	Sintaktik birliklarning qo‘llanishi.
27.	O‘zbek tili tarixiy fonetikasidagi o‘zgarishlar.
28.	Ot formalaridagi tarixiy o‘zgarishlar.
29.	Sifatlardagi tarixiy o‘zgarishlar.
30.	Sonlardagi tarixiy o‘zgarishlar.
31.	Olmoshlardagi tarixiy o‘zgarishlar.
32.	Fe’l formalarining tarixiy o‘zgarishlari.
33.	Ravish va yordamchi so‘zlardagi tarixiy o‘zgarishlar
34.	Sintaktik birliklardagi tarixiy o‘zgarishlar
35.	O‘rxun-Enasoy    bitiktoshlarining   har  biri  ustida  alohida   maxsus   kuzatish  olib  borish; matnning  asli, transkripsiyasi, mazmunini muqoyasa qilish.  
36.	Bilga xoqon bitigtoshi matnidagi sof turkiy so‘zlarni aniqlash.
37.	O‘ngin bitigtoshi matnidagi leksik qatlamni belgilash.
38.	Kultegin bitigtoshi matnidagi so‘z yasovchi affikslar.
39.	To‘nyuquq bitigidagi fe’l shakllari.
40.	“Oltun yoruq”dagi so‘z birikmalari.
41.	“Devonu lug‘otit turk” ning tuzilishi.
42.	“Devonu lug‘otit turk”dagi etnonimlar.
43.	“Zarbulmasal” asarida xalq maqollarining qo‘llanishi
44.	“Qutadg‘u bilig” asarida ot shakllarining qo‘llanishi
45.	“Hibatul-xaqoyiq”da arabcha va forsch o‘zlashmalar.
46.	“Qisasi Rabg‘uziy”dagi arxaizmlar.
47.	Navoiy nasriy asarlarida kelishik shakllari.
48.	Navoiy she’riy asarlarida forsiy izofa.
49.	“Muhabbatnoma” matnidagi  so‘zlarning o‘zaro bog‘lanishi.
50.	“Muhokamatul-lug‘atayin”dagi ma’nodosh va shakldosh so‘zlar.
51.	“Boburnoma” asarida joy nomlari.
52.	Bobur she’riyatidagi asli turkiy so‘zlar.
53.	“Shayboniynoma” asaridagi ijtimoiy, siyosiy va harbiy terminlar.
54.	“Shajarayi turk ” asaridagi etnonimlar.
55.	Ogahiy tarixiy asarlaridagi sintaktik konstruksiyalar.
56.	Munis g‘azallaridagi turkiy izofa.
57.	Furqat she’riyatidagi ruscha o‘zlashmalar.
58.	Muqimiy asarlaridagi majoziy so‘zlar.
59.	Otlarda kelishik shakllari taraqqiyoti.
60.	Otlarda yasalish formalari taraqqiyoti.
61.	Sifatlarning qo‘llanishi.
62.	Sonlarning qo‘llanishi.
63.	Olmoshlarning qo‘llanishi.
64.	Fe’l zamon formalarining qo‘llanishi.
65.	Fe’l nisbat formalarining taraqqiyoti.
66.	Ravishlarning qo‘llanishi.
67.	Ko‘makchilarning qo‘llanishi.
68.	Bog‘lovchilarning qo‘llanishi.
69.	Yuklama va undovlarning qo‘llanishi.
70.	So‘z birikmalari taraqqiyoti.
71.	Gap bo‘laklarinning ifodalaanishi.
72.	O‘zbek tili tarixiy grammatikasi.
73.	O‘zbek tili yozuv tizimlari tarixi.
74.	O‘zbek tilining tarixiy til fonetikasi 
75.	Tarixiy morfologiya. Ot so‘z turkumi.
76.	Kelishiklar kategoriyasi va ot yasalishi.
77.	Sifat so‘z turkumi.
78.	Son so‘z turkumi.
79.	Olmosh so‘z turkumi.
80.	Fe’l so‘z turkumi.
81.	Fe’l so‘z turkumi.
82.	Ravish so‘z turkumi.
83.	Yordamchi so‘zlar. Ko‘makchilar.
84.	Bog‘lovchilar. 
85.	Yuklama va alohida olingan so‘zlar.
86.	Tarixiy sintaksis. Sodda gap.
87.	Qo‘shma gap turlari.
88.	Qo‘shma gap turlari.
89.	Sifatlarning qo‘llanishi.
90.	Sonlarning qo‘llanishi.
91.	Olmoshlarning qo‘llanishi.
92.	Fe’l zamon formalarining qo‘llanishi.
93.	Fe’l nisbat formalarining taraqqiyoti.
94.	Ravishlarning qo‘llanishi.
95.	Ravish va yordamchi so‘zlarning qo‘llanishi.
96.	 Sintaktik birliklarning qo‘llanishi.
97.	 Sintaktik birliklarning qo‘llanishi.
98.	 O‘zbek tili tarixiy fonetikasidagi o‘zgarishlar.
99.	 Ot formalaridagi tarixiy o‘zgarishlar.
100.	Son so‘z turkumi.

 4. O‘zbek dialektologiyasi
1.	O‘zbek dialektologiyasi fani, uning maqsad va vazifalari.
2.	O‘zbek dialektologiyasining nazariy-metodologik muammolari. 
3.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
4.	Lingvistik geografiya va areal lingvistika.
5.	Transkriptsiya va uning turlari.	
6.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi .
7.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
8.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
9.	Qorluq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
10.	Qipchoq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
11.	O‘g‘uz lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
12.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Vokalizm
13.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Konsonantizm
14.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
15.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
16.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfemik xususiyatlari.
17.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfologik xususiyatlari.
18.	O‘zbek xalq shevalari va ularning sintaktik xususiyatlari.
19.	O‘zbek dialektologiyasi fani, uning maqsad va vazifalari.
20.	O‘zbek dialektologiyasining nazariy-metodologik muammolari. 
21.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
22.	Lingvistik geografiya va areal lingvistika.
23.	Transkriptsiya va uning turlari.	
24.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi. 
25.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
26.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
27.	Qorluq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
28.	Qipchoq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
29.	O‘g‘uz lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
30.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Vokalizm
31.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Konsonantizm.
32.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
33.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
34.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfemik xususiyatlari.
35.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfologik xususiyatlari.
36.	O‘zbek xalq shevalari va ularning sintaktik xususiyatlari.
37.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
38.	Lingvistik geografiya va areal lingvistika.
39.	Transkriptsiya va uning turlari.
40.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Vokalizm
41.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Konsonantizm.
42.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
43.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfemik xususiyatlari.
44.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfologik xususiyatlari.
45.	O‘zbek xalq shevalari va ularning sintaktik xususiyatlari.
46.	O‘zbek dialektologiyasining nazariy-metodologik muammolari. 
47.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
48.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi
49.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
50.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
51.	Qorluq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
52.	Qipchoq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
53.	O‘g‘uz lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
54.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
55.	O‘zbek dialektologiyasi fanining maqsad va vazifalari.
56.	Transkriptsiya.
57.	O‘zbek shevalarini o‘rganishda qo‘llanilgan transkriptsiyalar.
58.	O‘zbek xalq shevalarining tasnif masalalari.
59.	Lingvistik georgafiya
60.	O‘zbek tili shevalari va ularning fonetik xususiyatlari
61.	O‘zbek shevalarining leksik xususiyatlari.
62.	Dialektal frazeologiya hamda uning shevalararo qo‘llanishi.
63.	O‘zbek shevalarining morfologik xususiyatlari.
64.	Shevalarda ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklamalar. Modal so‘zlar, undov va taqlid so‘zlarning shevalardagi ko‘rinishlari.
65.	O‘zbek shevalarida so‘z yasalishi.
66.	O‘zbek shevalarining sintaktik xususiyatlari.
67.	Transkriptsiya va uning turlari.
68.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Vokalizm
69.	O‘zbek xalq shevalari va ularning fonetik xususiyatlari. Konsonantizm.
70.	O‘zbek xalq shevalari va ularning leksik xususiyatlari.
71.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfemik xususiyatlari.
72.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfologik xususiyatlari.
73.	O‘zbek xalq shevalari va ularning sintaktik xususiyatlari.
74.	O‘zbek dialektologiyasining nazariy-metodologik muammolari. 
75.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
76.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi. 
77.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
78.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
79.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
80.	Lingvistik geografiya va areal lingvistika.
81.	Transkriptsiya va uning turlari.	
82.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi.
83.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
84.	Dialektlarni tadqiq qilish usullari.
85.	Lingvistik geografiya va areal lingvistika.
86.	Transkriptsiya va uning turlari.
87.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi.
88.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfemik xususiyatlari.
89.	O‘zbek xalq shevalari va ularning morfologik xususiyatlari.
90.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi .
91.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
92.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
93.	O‘zbek tilining dialektologik atlasi .
94.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
95.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
96.	Turkiy tillarning tasnifi masalalari.
97.	O‘zbek shevalarini tasnifi masalalari.
98.	Qorluq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
99.	Qipchoq lahjasining o‘ziga xos xususiyatlari.
100.	O‘zbek xalq shevalari va ularning sintaktik xususiyatlari.

5. Matn tilshunosligi
1.	Matn va uning tarkibiy qismlari.
2.	Gapqo‘shma gap.
3.	Murakkab tuzilmali gaplar.
4.	Super-sintaktik birliklar.
5.	Period, abzats tushunchalari. Ularning o‘zaro munosabati. 
6.	So‘z, gap va matn. 
7.	Matn birliklarining semantik-grammatik jihatlari. 
8.	Matn birliklarini kengaytirish: kirish so‘zlar, kirish gaplar.
9.	Ajratilgan bo‘laklar.
10.	Uyushiq bo‘laklar.
11.	Undalmalar, takrorlardan foydalanish. Ularning matndagi o‘rni .
12.	Matn tarkibidagi birliklarning bir-biriga munosabati.
13.	Og‘zaki matn.
14.	Yozma matn.
15.	Minimal matn.
16.	Maksimal matn.
17.	Mikromatn.
18.	Makromatn .
19.	Turg‘un strukturali matnlar (ma'lumotnoma, dalolatnoma, annotatsiya, patent).
20.	Erkin strukturali matn hikoya, tasviriy, muhokama matn.
21.	Ilmiy matn (tezis, maqola, ma'ruza, taqrizlar).
22.	Badiiy matn (nasriy va nazmiy asarlar).
23.	Rasmiy matn (ma'lumotnoma, qaror, buyruq, tavsifnoma, tavsiyanomalar).
24.	Ommabop matn, hikoya mazmunli matn.
25.	Tasviriy matn.
26.	Izoh mazmunli matn.
27.	Didaktik matn.
28.	Xabar-darak mazmunli matn.
29.	So‘roq mazmunli matn
30.	Buyruq-istak mazmunli matn
31.	Hissiy ifoda mazmunli matn..
32.	Matn nazariyasi muammolari.
33.	Matn tilshunosligi fanining shakllanish bosqichlari.
34.	Matnning til sistemasidagi o‘rni.
35.	Matn va uning ta'rifi
36.	Matn va uning turlari.
37.	Matnning asosiy birliklari.
38.	Matnning tarkibiy qismlari.
39.	Matnning tarkibiy qismlarni bog‘lovchi vositalar.
40.	Matnni uslubiy xoslovchi vositalar.
41.	Jahon tilshunosligida matn kategoriyasining o‘rganilishi. 
42.	Chex tilshunosligida  va matn lingvistikasi  muammolari. 
43.	Rus tilshunosligida matn lingvistikasi fanining paydo bo‘lishi. 
44.	I.R.Galperin, K.Kojevnikova, Ye.A.Referovskaya, G.Ya.Solganik, V.G.Gak, M.V.Lyapon va boshqalarning tadqiqotlari.
45.	O.I.Moskalskaya, A.A.Metsler, O.L.Kamenskaya va boshqalarning tadqiqotlari.
46.	Matn va uning tipologik tasnifi.
47.	Ilmiy uslub, unga qo‘yiladigan talablar, o‘ziga xos jihatlari.
48.	Matnning  funktsional tasnifi masalasi.
49.	Jonli so‘zlashuv uslubiga munosabat.
50.	Jonli so‘zlashuv va adabiy til “zidligi”, aloqasi.
51.	Adabiy nutq uslublari: rasmiy uslub, uning o‘ziga xos xususiyatlari.
52.	Ilmiy uslub, unga qo‘yiladigan talablar, o‘ziga xos xususiyatlari.
53.	Publitsistik uslub. Uning zamon bilan bog‘liqligi, hozirjavobligi, makon bilan aloqadorligi, o‘ziga xos boshqa jihatlari.
54.	Rasmiy, ilmiy, publitsistik matnlar.
55.	Badiiy matn va uning tahlili.
56.	Badiiy matnning lingvistik tahlili: fonetik tahlil, leksik-semantik tahlil, morfologik tahlil, sintaktik tahlil.
57.	Badiiy matnni lingvistik mikroskop ostida tahlil qilish: fonetik sath, leksik-semantik sath, morfologik sath, sintaktik sath.
58.	Badiiy matnning lingvopoetik tahlili. Lingvopoetik tahlil tamoyillari.
59.	“Matn tilshunosligi” fanining maqsadi, vazifasi, ahamiyati, obyektiva predmeti.
60.	Tilshunoslikda matn muammosining o‘rganilishi.
61.	Matn birliklari (komponеntlari) masalasi. Matnni tashkil etuvchi birliklar.
62.	Matnning tarkibiy qismlari.
63.	Matnning tarkibiy qismlarini bog‘lovchi vositalar.
64.	Matn tipologiyasi.
65.	Matn va uslub munosabati.
66.	Badiiy matnni tahlil qilish tamoyillari.
67.	Badiiy matnni lingvopoetik aktuallashtiruvchi vositalar. Matnning fonetik-fonologik xususiyatlari.
68.	Badiiy matnning leksik tahlili.
69.	Badiiy matnning morfologik tahlili.
70.	Badiiy matnning sintaktik tahlili.
71.	“Matn tilshunosligi” fanining maqsadi, vazifasi, ahamiyati, obyektiva predmeti.
72.	Tilshunoslikda matn muammosining o‘rganilishi
73.	Matn birliklari (komponеntlari) masalasi. Matnni tashkil etuvchi birliklar.
74.	Matnning tarkibiy qismlari.
75.	Matnning tarkibiy qismlarini bog‘lovchi vositalar.
76.	Matn tipologiyasi.
77.	Matn va uslub munosabati.
78.	Badiiy matnni tahlil qilish tamoyillari.
79.	Badiiy matnni lingvopoetik aktuallashtiruvchi vositalar. Matnning fonetik-fonologik xususiyatlari.
80.	Badiiy matnning leksik tahlili.
81.	Badiiy matnning morfologik tahlili.
82.	Badiiy matnning sintaktik tahlili.
83.	Matn tiplari. Hajm beigisiga ko‘ra matn tiplari. Maksimal matn. Minimal matn. Makromatn. Mikromatn.
84.	Tipologik jihatdan matn turlari. Turg‘un strukturali matnlar. Erkin strukturali matn.
85.	Matnlar.
86.	Ifoda maqsadi va mazmun belgisiga ko‘ra matn tiplari. Hikoya mazmunli matn. Tasviriy matn. Izoh mazmunli matn. Didaktik matn. Xabar mazmunli matn. Buyruq mazmunli matn. Hissiy ifoda mazmunli matn. 
87.	Funksional uslublar nuqtai nazaridan matn tiplari. Rasmiy hujjat matni. Ilmiy matn. Publitsistik matn. Badiiy matn.
88.	Tilning vazifalari nuqtai nazaridan matn tiplari. Nobadiiy matn. Badiiy matn.
89.	Matn birliklari (komponеntlari) masalasi. Matnni tashkil etuvchi birliklar.
90.	Matnning tarkibiy qismlari.
91.	Matnning tarkibiy qismlarini bog‘lovchi vositalar. 
92.	Matn tipologiyasi.
93.	Matn va uslub munosabati.
94.	Badiiy matnni lingvopoetik aktuallashtiruvchi vositalar. Matnning fonetik-fonologik xususiyatlari. 
95.	Badiiy matnning leksik tahlili.
96.	Badiiy matnning morfologik tahlili.
97.	Badiiy matnning sintaktik tahlili.
98.	Super-sintaktik birliklar.
99.	Period, abzats tushunchalari. Ularning o‘zaro munosabati. 
100.	So‘z, gap va matn. 

II. Mutahassilik fanlaridan sinov imtihonlarining o‘tkazilish tartibi
1.	Kirish imtihonlari mahsus veb kameralar bilan jihozlangan xonalarda karantin qoidalarga amal qilingan holda o‘tkaziladi. 
2.	Imtihonga talabalarning telefon, kitob, shpargalka kabi taqiqlangan buyumlarni olib kirishlariga yo‘l qo‘yilmaydi. 
3.	Talabalar imtihonga kirishidan oldin maxsus detector orqali tekshiruvdan o‘tkaziladi. Tekshiruv vaqtida taqiqlangan buyumlarni topshirishdan bosh tortsa imtihonga qo‘yilmaydi.
4.	Imtihon vaqtida nazoratchilar tomonidan taqiqlangan buyumlar aniqlangan taqdirda imtihondan chetlatiladi. 
5.	Imtihon boshlanganidan so‘ng kech qolgan talabalar imtihonga kiritilmaydi.
6.	Yozma ish uchun 3 soat vaqt beriladi. 3 soatdan so‘ng daftarlar yig‘ib olinadi. Boshqa kunga ham ko’chirilmaydi. 
7.	Yozma ish yakunlangach o‘sha yerning o‘zida daftarlar shifrlanib, tekshiruvchilarga beriladi. Tekshiruvchilar ishini yakunlagach shu yerning o‘zida baholar qaydnomalarga ko‘chiriladi. Ertasi kuni imtihon natijalari rasmiy saytda e’lon qilinadi.

III. Baholash mezonlari
Baholash mezoni 0 balldan 100 ballgachani tashkil etadi. 
	Har bir yozma ish fanni qamrab oluvchi barcha bo‘limlarni o‘z ichiga olgan 5 tadan savoldan iborat bo'lib, har bir savol uchun esa maksimal 20 ball belgilangan. Variantdagi har bir savolga yozilgan javoblarning mazmuniga qarab, ularga quyidagicha miqdorda ballar belgilanadi:
Har bir javob uchun qo‘yiladigan
ball	
                 Mezon	

17,2-20	1.	Mustaqil mushohada asosida to‘g‘ri va to‘liq javob yozilsa;
2.	 Savolning mazmuni, mohiyati izchil yoritilsa;
3.	Shuningdek, ijodiy yondashilsa;
4.	Javobda mantiqiy yaxlitlikka erishilsa;
5.	 Mavzuga ko‘ra hulosa yozilsa.	
14,2-17,1	1.	Mustaqil mushohada asosida to‘g‘ri lekin to‘la javob yozilmasa;
2.	Savolning mazmuni, mohiyati qisman yoritilsa;
3.	Shuningdek, ijodiy yondashilsa;
4.	Javobda mantiqiy yaxlitlikka erishilsa;
5.	Mavzuga ko‘ra hulosa yozilsa. 	
11-14,1	1.	Mustaqil mushohada asosida to‘g‘ri lekin to‘la javob yozilmasa;
2.	Savolning mazmuni, mohiyati qisman yoritilsa;
3.	Shuningdek, ijodiy yondashilmasa;
4.	Javobda mantiqiy yaxlitlikka erishilmasa;
5.	Mavzuga ko‘ra hulosa yozilmasa.	
0-10,9	1.	Mustaqil mushohada asosida qisman bo’lsada javob yozilmasa;
2.	Savolning mazmuni, mohiyati qisman yoritilmasa;
3.	Shuningdek, ijodiy yondashilmasa;
4.	Javobda mantiqiy yaxlitlikka erishilmasa;
5.	Mavzuga ko‘ra hulosa yozilmasa.	

Foydalanish uchun adabiyotlar:

1.	Abduazizov A. O‘zbek tili fonologiyasi va morfonologiyasi.  – T.: O‘qituvchi , 1992.
2.	Hakimova M. Semasiologiya. – Toshkent, 2008.
3.	Jamolxonov H . Hozirgi o‘zbek adabiy tili . – T.: Talqin, 2005.
4.	Jamolxonov H. O‘zbek tilining nazariy fonetkasi. T.: Fan, 2009.
5.	Mirtojiev M . O‘zbek tili fonetikasi . – T.: Universitet, 1998.
6.	Mirtojiev M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – T, 2004.  
7.	Ne’matov H., Bozorov O. Til va nutq. –“O‘qituvchi” T., 1995.
8.	Ne’matov H., Rasulov R. O‘zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. “O‘qituvchi”, T., 1995.
9.	Nurmonov A. Tanlangan asarlar. 1, 2 va 3 jildlar. Toshken: Akademnashr, 2012.
10.	Rahmatullaev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili. «Universitet», 2005.

Elektron manbalar

1.	www.Ziyonet.uz
2.	www.toponimika.uz
3.	www.pedagog.uz.
4.	www.cultinfo.ru